Wat is het probleem eigenlijk?

Is het je al opgevallen? Het plastic afval in het water, de groene kleur van het water, de dode vissen en ratten die soms voorbijdrijven, de afwezigheid van natuur en dieren? Misschien niet, dit is hoe jij het kanaal al zo lang kent. Het is echter geen gezonde plek, afval in en op het water, slechte waterkwaliteit en een volledig gebrek aan groen en habitat voor dieren. Je kan het zien als een habitat waar enkel cargoboten goed in gedijen. Vandaag meer dan ooit moeten we inzetten op natuur, moeten we de natuur terug naar de stad brengen en moeten we de problemen rond ecologie en klimaat aanpakken. Afval slingert rond op straat en wordt in het kanaal geblazen, of het wordt er rechtstreeks ingegooid, overstorten spuwen rioolwater het kanaal in en de versteende oevers zijn allerminst gastvrij voor het leven in het water. Er zijn meerdere problemen met het kanaal maar ook meerdere oplossingen. 

Wij werken hier aan

Kayakken om te sensibiliseren

De afvalproblematiek in het kanaal is geen alom gekend probleem. Wanneer je passeert langs het kanaal in het centrum van Brussel, kan je altijd wel vuil zien drijven op het water. Eender welk uur of welke dag. Indien dit afval niet uit het water gehaald wordt komt het uiteindelijk via de Schelde in de Noordzee terecht. Elk jaar stroomt wereldwijd 8 miljoen ton plastic afval via rivieren de oceanen in. Dit is een gigantische stroom afval die nog zeer moeilijk te recupereren is eens ze zich in de oceaan bevindt. Om dit probleem onder de aandacht van de mensen te brengen gaan wij per kayak varen op het kanaal om te vissen naar afval. Dit doen we telkens met een nieuw persoon om zoveel mogelijk mensen te bereiken.

Installatie van een afvalbarriere

Door de Haven van Brussel worden reeds acties ondernomen om het afval uit het water te halen. Het probleem is echter groter dan hun middelen. Daarom is een nieuwe oplossing nodig. Het kanaal is allereerst een waterweg voor het transport van boten. Dit maakt het afvalprobleem geen makkelijk vraagstuk om op te lossen. Hoe houd je de stroom van afval tegen zonder het bootverkeer te storen? De sluis van Molenbeek is daar de perfecte locatie voor. De sluisdeuren zijn voor het versassen van het water het grootste deel van de tijd gesloten, boten moeten wachten tot de sluisdeuren opengaan. Daarom werken wij aan een afvalarm over de hele breedte van het kanaal die het afval tegenhoudt en naar de kant drijft om het van daar uit het water te halen. De arm gaat open en toe telkens wanneer er boten moeten passeren. Klik hier voor meer informatie.

De groene eilanden

De kanaalzone in het centrum van Brussel bestaat volledig uit steriele, grijze, stijle kaaimuren. Dit is geen uitnodigende plaats voor mens en dier. Vissen kunnen er geen eitjes leggen, vogels vinden er geen voedsel en de mens is ver verwijderd van het water. Daarom stellen wij voor een heel nieuwe wereld te creëren adhv van groene eilanden. Eilanden waarop planten groeien met de wortels in het water. Die wortels zijn de perfecte schuilplaats voor de vissen en de plek om hun eitjes te leggen. De zachte eilanden kunnen broedplaatsen worden voor vogels. Sommige eilanden kunnen uitgerust worden met wandelpaden aan het water. De planten zouden een zuiverend effect hebben op het water. En ze zouden het hitte-eiland effect verminderen door het opnemen van warmte. Zo zouden we de zo vaak verdrongen natuur terug een plaats geven in de stad met positieve gevolgen voor dieren, mensen, de waterkwaliteit en het klimaat. Klik hier voor meer informatie. 

Waterkwaliteit verbeteren

De kwaliteit van het water in het kanaal is niet goed, en dat van de Zenne is zelfs nog slechter. Zelf namen we ook stalen van het water en deden een diatomeren analyse met een mooi rapport tot gevolg. De hoofdreden voor de slechte kwaliteit zijn de vele overstorten van de riolering naar het kanaal. De riolering in Brussel is van het unitaire of gemengde type. In Frankrijk bv is dit niet zo. Huishoudafval- en regenwater komen in dezelfde buis terecht. Bij hevige regen raakt de riolering verzadigd en stroomt al het grijze water samen met het regenwater via de overstorten in het kanaal. Net zoals ratten en ander afval gezien er geen roosters op de overstorten staan. Het regenwater stroomt via de riolering ook onmiddellijk de stad uit i.p.v. in te sijpelen in de grond. Een overstort mag maximum 7 keer per jaar in werking treden, anders is het geen overstort meer. Deze in Brussel treden veel meer dan 7 keer per jaar in werking. Volgens de Europese kaderrichtlijn water van 2000 moeten alle europese waterlopen tegen 2027 ecologisch en chemisch in orde zijn. De riolering ontdubbelen zal een te dure oplossing zijn maar het probleem van de overstorten moet aangepakt worden.

Video van Sainctelette overstort in werking

Recyclage

Het beste afval is het afval dat je niet produceert. Ondertussen wordt het grootste deel van het plastic afval dat er wel is nog steeds opgebrand in de verbrandingsoven. Dit kan zeker beter. Wij denken na over een creatieve manier om het ingezamelde kanaalplastic te recycleren en te hergebruiken.